Amerika Birleşik Devletleri, dünyada en fazla uluslararası öğrenci ağırlayan ülkelerin başında gelir. Türkiye’den ABD üniversitelerine doğrudan başvurmak; SAT, ACT gibi standart testler, yüksek TOEFL yada IELTS puanları ve güçlü bir akademik geçmiş gerektirdiğinden zorlu bir süreç olabilir. Pathway programları bu süreci daha yönetilebilir hale getirir. Akademik ve dil hazırlığı sağlayan bu programlar, ABD’nin seçkin üniversitelerine giden yolu kısaltır.
ABD’deki pathway sistemi, İngiltere ya da Avustralya’daki kadar tek tip bir yapıya sahip değildir. Community college transferleri, üniversite bağlı pathway programları ve özel eğitim merkezleri gibi farklı seçenekler mevcuttur. Her biri farklı zaman ve bütçe gereksinimleriyle gelir; doğru seçimi yapabilmek için mevcut akademik durumunuzu ve hedeflerinizi birlikte değerlendirmeniz gerekir.
ABD’de Pathway Sistemi Nasıl İşler?
Amerikan pathway sistemi birbirinden farklı iki ana model üzerine kurulmuştur. Birincisi üniversite bağlı pathway programlarıdır. Bu modelde öğrenci, hedef üniversitenin kampüsünde ya da ona yakın bir eğitim merkezinde akademik ve dil hazırlığı görür. Programı başarıyla bitirince anlaşmalı lisans ya da yüksek lisans programına geçiş yapabilir. İkincisi ise community college (ön lisans) transfer yoludur. Öğrenci önce iki yıllık bir community college programına başlar ve oradan dört yıllık üniversite programına transfer olur.
Her iki model de hem zaman hem de maliyet açısından daha uygun seçenekler sunabilir. Hangi yolun tercih edileceğini belirlemek için hedef üniversite, bölüm ve bütçe birlikte değerlendirilmelidir.
ESL ve Foundation Programları
ABD’deki birçok üniversite, yabancı öğrenciler için İngilizce Yabancı Dil (ESL) modülleri içeren pathway programları sunar. Bu modüller öğrencinin akademik İngilizce becerilerini üniversitenin beklentileri düzeyine çıkarır. Dil hazırlığı tamamlandığında öğrenci akademik içeriğe geçiş yapar ve program sonunda doğrudan üniversite programına kabul edilebilir.
Bazı üniversitelerde “Intensive English Program” (IEP) adı altında sunulan bu hazırlık sürecini tamamlayan öğrenciler, TOEFL ya da IELTS puanı sunmadan doğrudan lisans ya da yüksek lisans programlarına geçiş yapabilmektedir. Bu birçok Türk öğrenci için büyük bir kolaylık sağlayan bir avantajdır.
Dil Gereksinimleri
ABD pathway programlarına giriş için dil gereksinimleri kuruma göre değişir. Genel olarak: ESL modüllü foundation programları için TOEFL 45 ile 60 arası ya da IELTS 4,5 ile 5,5 arası puan yeterlidir. Doğrudan akademik program için TOEFL 61 ve üzeri ya da IELTS 5,5 ve üzeri aranır. Üniversite bağlı pathway programlarında ise kuruma göre TOEFL 50 ile 80 arası beklenmektedir.
Dil belgesi bulunmayan öğrenciler için bazı kurumlar kendi yerleşim sınavlarını uygular. Bu durum özellikle akademik hazırlıklı ancak dil belgesi olmayan öğrenciler için avantajlıdır.
Hangi Üniversitelere Geçiş Yapılabilir?
ABD’deki pathway programları aracılığıyla geçiş yapılabilecek üniversiteler, programın bağlı olduğu anlaşma ağına göre saptanır. Özel eğitim sağlayıcıları büyük ABD üniversiteleri ile ortaklık anlaşmaları yapar. Bunun dışında community college ağı aracılığıyla California, New York ve Texas gibi eyaletlerdeki devlet üniversitelerine transfer yapılabilir.
Hedef üniversite belirlendiğinde, o üniversiteyle anlaşmalı bir pathway programı araştırmak en etkili yöntemdir. Bazı programlar birden fazla üniversite ile anlaşmalı olduğu için öğrenciye geçiş aşamasında seçim esnekliği tanır.
Başvuru Süreci
ABD pathway programlarına başvuru için genellikle şu belgeler gereklidir:
- Lise diploması ve transkript (noter ya da yeminli tercüman onaylı)
- İngilizce yeterlilik belgesi (IELTS, TOEFL ya da kabul edilen eşdeğer sınav)
- Pasaport fotokopisi
- Motivasyon mektubu
- Finansal yeterlilik belgesi
Başvuruların tercih edilen dönemden altı ile dokuz ay önce yapılması önerilir. Başvuru kabul edildiğinde F-1 öğrenci vizesi için gerekli Form I-20, üniversite ya da program sağlayıcısı tarafından düzenlenir.
Amerika Pathway Maliyeti
ABD’deki pathway programlarının yıllık eğitim maliyeti 15.000 ile 35.000 USD arasında değişir. Bu aralık, programın bulunduğu şehre, kurumun türüne ve sunulan hizmet kapsamına göre şekillenir. Küçük şehirlerdeki devlet üniversitesi bağlı programlar daha uygun ücretlerle sunulurken büyük metropollerdeki özel merkez programları daha yüksek maliyetler gerektirebilir.
Yaşam giderleri ABD’de şehirden şehire büyük farklılık gösterir. New York ya da San Francisco gibi şehirlerde aylık 2.000 ile 3.000 USD arasında bir bütçe gerekebilirken daha küçük şehirlerde bu rakam 1.200 ile 1.800 USD aralığına gerileyebilir. Toplam bütçe planlanırken eğitim ücreti, konaklama, yemek, sağlık sigortası ve ulaşım hesaba katılmalıdır.
F-1 Öğrenci Vizesi
ABD’de pathway programına kabul alan öğrenciler F-1 öğrenci vizesi için başvurabilir. Başvuru süreci; Form I-20’nin alınması, SEVIS ücretinin ödenmesi, DS-160 formunun doldurulması ve büyükelçilik mülakatından oluşur. Vize onay süresi dönemden döneme değişebileceğinden başvuruların en az üç ay önce başlatılması önemlidir.
F-1 vizesi sahipleri kampüs içerisinde haftada yirmi saate kadar çalışabilir. Yaz dönemi ve tatillerde kampüs dışı çalışma için ek izin alınabilir. Bu durum eğitim maliyetlerini kısmen karşılamanın pratik bir yolunu oluşturur.
Mezuniyet Sonrası Fırsatlar: OPT
ABD’de lisans ya da yüksek lisans programını tamamlayan öğrenciler, Optional Practical Training (OPT) adlı geçici çalışma iznine başvurabilir. Standart OPT süresi on iki aydır. Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanları mezunları ek olarak yirmi dört aylık uzatma haklarından yararlanabilir. Böylece toplam ABD iş deneyimi otuz altı aya ulaşabilir. Bu imkân, ABD iş piyasasında kariyer kurmak isteyen mezunlar için değerli bir fırsat sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Community college yolu mu, üniversite pathway mi?
Community college yolu genellikle daha düşük maliyetlidir ve transfer sonrasında hedef üniversite seçim esnekliği sağlar. Üniversite bağlı pathway ise belirli bir kuruma geçişi hedefleyen ve o kurumun imkânlarından erkenden yararlanan öğrenciler için uygundur.
TOEFL olmadan ABD pathway programına başvurabilir miyim?
Birçok kurum kendi yerleşim sınavını uygular. Bu sınavı geçen öğrenciler TOEFL sunmadan programa kabul alabilir. Hangi sınavın geçerli olduğunu kurumun başvuru şartlarından kontrol etmek gerekir.
F-1 vizesi almak ne kadar sürer?
Form I-20 alınmasının ardından F-1 vize başvurusu büyükelçilik randevu yoğunluğuna göre iki haftadan üç aya kadar sürebilir. Dönem başlangıcından en az doksan gün önce süreci başlatmak önerilir.
ABD’de pathway öğrencisi kampüs dışı çalışabilir mi?
F-1 vizesi sahipleri kampüs içinde haftada yirmi saate kadar çalışabilir. Kampüs dışı çalışma için Curricular Practical Training (CPT) ya da program sonrasında OPT başvurusu gereklidir.
